Nerwica – co to właściwie jest?

Closeup portrait young unsure hesitant nervous woman biting her fingernails craving for something or anxious, isolated on gray wall background. Negative human emotions facial expression feeling

Nerwice to potoczne określenie zaburzeń nerwicowych, które obecnie noszą nazwę zaburzeń lękowych (zgodnie z obowiązującą klasyfikacją ICD-10).

Z zaburzeniami lękowymi mamy do czynienia, gdy lęk i strach przeszkadzają jednostkom normalnie funkcjonować. Strach budzą konkretne zdarzenia, przedmioty, sytuacje i jest reakcją naturalną na pojawiające się zagrożenie. Natomiast lęk jest odczuwany jako niepewność w stosunku do nieokreślonego zagrożenia.

Lęk i strach są stanami emocjonalnymi, które spełniają funkcje adaptacyjne. Aby strach spełniał swoją adaptacyjną funkcję nakłaniania do ucieczki lub przeciwdziałania zagrożeniu musi pojawić się z dużą wielkością (Carson, Butcher, Mineka, 2006).

Lęk jest rozumiany jako mieszanka emocji i myśli, charakteryzujących się znacznym rozproszeniem, a związany jest ze złym nastrojem, obawami o przyszłość.

Elementy strachu i lęku (Seligman, Walker, Rosenhan, 2003):

  • Poznawcze – tylko ten element różni się znacząco w przeżywaniu lęku i strachu. Tutaj strach jest związany z konkretnym zagrożeniem, natomiast lęk z zagrożeniem niejasnym, rozproszonym.
  • Somatyczne – zewnętrzne (np. gęsia skórka, pot) i wewnętrzne (uaktywnia się współczulna część AUN powodując m.in. przyspieszenie rytmu serca, przyspieszenie oddechu).
  • Emocjonalne – obejmują uczucia przerażenia, grozy, paniki.
  • Behawioralne – czyli próby reakcji na przedmiot strachu (ucieczka, walka, unikanie) oraz doświadczanie niepokoju. Lęk przejawia się próbą unikania sytuacji, w których może się pojawić zagrożenie.

Zaburzeniami, w których człowiek doświadcza strachu nieproporcjonalnego do rzeczywistego zagrożenia, są fobie, w tym fobia społeczna oraz zaburzenia stresu pourazowego (Seligman, Walker, Rosenhan, 2003).

 

 

Liteteratura:

Carson, R.C., Butcher, J.N., Mineka, S. (2006). Psychologia zaburzeń. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Tom 1, 251-317

Seligman, M.E.P., Walker, E.F., Rosenhan, D.L. (2003). Psychopatologia, Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 180-237