Opóźniony rozwój mowy

Opened book with flying letters on concrete background

Opóźniony rozwój mowy jest określeniem stanu rozwoju mowy. Stwierdzenie to nie jest jeszcze diagnozą logopedyczną. Terminu tego używa się w sytuacji, gdy dziecko nie posługuje się mową w stopniu charakterystycznym do wieku, ale bez znamion patologii. Dzieci takie w wieku ok. 3 lat nie mówią lub posługują się kilkoma wyrazami lub tylko onomatopejami lub sylabami. Rozumienie przez nich mowy otoczenia jest na poziomie wieku. Stwierdza się, że gaworzenie było o czasie i prawidłowe, słuch fizyczny i fonematyczny są prawidłowe. Dzieci takie podejmują próby komunikowania się za pomocą środków niewerbalnych. Nie stwierdza się uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. Wyróżnia się:

  • Proste opóźnienie rozwoju mowy- ten rodzaj opóźnienia wyrównuje się w krótkim czasie i bez konieczności prowadzenia intensywnych działań terapeutycznych (należy systematycznie kontrolować postępy dziecka). Najważniejsze jest po prostu właściwie stymulowanie przez otoczenie. W pewnym momencie, najczęściej dość szybko, następuję rozkwit mowy. Zauważa się bardzo szybki rozwój słownictwa, a formy gramatyczne są od początku w większości prawidłowe.
  • Opóźnienie rozwoju mowy- wyrównuje się w dłuższym czasie do ok. 5-6 roku życia. Dynamika zmian jest inna niż w prostym opóźnieniu rozwoju mowy. Takie dziecko jak najbardziej wymaga pomocy logopedy oraz oczywiście także stymulacji przez otoczenie. Dziecko łatwiej powtarza sylaby niż złożone z tych sylab wyrazy. Rozwój ilościowy i stabilizowanie się form gramatycznych przebiega dłużej. Mowa substytucyjna, czyli zastępcza utrzymuje się dłużej.

Rozróżnienie, z którą formą opóźnionego rozwoju mowy, mamy do czynienia w przypadku konkretnego dziecka, jest możliwe tylko w trakcie terapii, oceniając dynamikę i stopień postępów. Z tego też względu zawsze konieczne jest prowadzenie zajęć logopedycznych, zróżnicowanych jedynie pod względem intensywności.